فضای مجازی «حق الناس» را سنگین تر می کند

حجت الاسلام والمسلمین رحیم ملکی کارشناس دینی در گفت وگو با ایکنا از کرمانشاه، از حق الناس به عنوان یکی از سنگین ترین تکالیف شرعی یاد کرد و گفت: حق الناس به معنای حقوق بندگان خداست که شامل مال، آبرو، جان، حیثیت و آرامش روانی می شود. براساس روایات بسیاری، حق الناس از حق الله سنگین تر است؛ زیرا حق الله با توبه و استغفار ممکن است بخشیده شود، اما حق الناس تا زمانی که صاحب حق راضی یا جبران نشود، باقی می ماند و حتی شهادت در راه خدا نیز آن را ساقط نمی کند.

وی با بیان اینکه حق الناس فقط به پول و مال محدود نمی شود، افزود: آبروی مؤمن، حریم خصوصی، آرامش روحی و حتی وقت افراد نیز جزء حق الناس است و این موضوع در فضای واقعی و مجازی به لحاظ حکم شرعی تفاوتی ندارد.

این کارشناس دینی با بیان اینکه حق الناس در فضای مجازی گسترده تر و حساس تر است، گفت: مخاطبان در فضای مجازی نامحدود هستند، انتشار آنی و ماندگار است و یک پیام یا کلیپ می تواند هزاران نفر را تحت تأثیر قرار دهد و همین امر حق الناس را به شدت سنگین می کند.

وی تأکید کرد: فضای مجازی امروز بخشی از زندگی واقعی مردم است و غفلت از حقوق دیگران در آن می تواند پیامدهای جبران ناپذیری داشته باشد.

ملکی در ادامه به مهم ترین مصادیق حق الناس در فضای مجازی پرداخت و ادامه داد: ایجاد ناامیدی، سیاه نمایی، غیبت، تهمت، تمسخر، افشای اسرار، تجسس در حریم خصوصی، بازنشر شایعه یا کلیپ بدون اطمینان از صحت آن، همگی حق الناس است. اگر مطابقت خبری با واقعیت معلوم نباشد، نباید به صورت خبر قطعی منتشر شود. کپی کردن پست ها، عکس ها و متن های دیگران هم بدون اجازه بنابر احتیاط واجب جایز نیست مگر آنکه قرائن آزاد بودن استفاده برای عموم وجود داشته باشد. عضو کردن افراد بدون اجازه در گروه ها نیز اگر موجب مزاحمت شود، حق الناس محسوب می شود. این مصادیق روزانه در شبکه های اجتماعی تکرار می شود و متأسفانه بسیاری از کاربران بدون توجه به عواقب شرعی، آن را انجام می دهند.

وی در رابطه با پخش محتوای گمراه کننده یا شبهات اظهار کرد: این کار علاوه بر گناه، مسئولیت سنگینی ایجاد می کند؛ زیرا ممکن است باعث انحراف دیگران شود و فرد در برابر خداوند و مردم پاسخگو خواهد بود. پخش شبهات بدون پاسخ مناسب، می تواند ایمان افراد را تضعیف کند و بار گناه مضاعفی بر دوش منتشرکننده بگذارد.

این کارشناس دینی در ادامه در خصوص راه های جبران حق الناس تأکید کرد: در خصوص جبران حق الناس، توبه و استغفار به تنهایی کافی نیست و حتماً باید در صورت امکان از صاحب حق رضایت گرفته شود و اگر واقعاً امکان انجام این کار وجود ندارد و یا مفسده دارد، باید برای او استغفار کند.

وی افزود: در مواردی که صاحب حق را نمی شناسیم یا دسترسی نداریم (به ویژه در فضای مجازی)، باید برای او دعا و استغفار کرده و صدقه بدهیم.

این کارشناس دینی در پایان برای پیشگیری از گرفتاری ناخواسته در حق الناس در فضای مجازی توصیه کرد: افراد قبل از انتشار هر مطلب، صحت آن را بررسی کنند، همچنین از بازنشر شایعات خودداری کرده و حریم خصوصی دیگران را رعایت کنند.

وی گفت: همچنین توصیه می شود افراد بدون اجازه، محتوای تولید شده توسط دیگران را کپی نکنند و همیشه خدا را در نظر بگیرند تا فضای مجازی به فرصتی برای خیر و ترویج معارف دینی تبدیل شود، نه تهدیدی برای آبروی افراد.

انتهای پیام